Drugi próg podatkowy w 2026 roku nadal zaczyna się po przekroczeniu 120 tys. zł podstawy obliczenia podatku. Nie oznacza to jednak, że po przekroczeniu tej kwoty cały dochód zostaje automatycznie opodatkowany stawką 32%. Wyższa stawka obejmuje wyłącznie nadwyżkę ponad 120 tys. zł. Dla wielu osób kluczowe jest więc nie to, ile wynosi pensja brutto, ale jaki dochód ostatecznie stanowi podstawę opodatkowania.
W 2026 roku skala podatkowa pozostaje oparta na dwóch stawkach: 12% oraz 32%. Kwota wolna od podatku wynosi 30 tys. zł, a kwota zmniejszająca podatek – 3600 zł.
W artykule wyjaśniamy:
- od jakiej kwoty obowiązuje drugi próg podatkowy w 2026 roku,
- czym różni się dochód od przychodu i pensji brutto,
- jak obliczyć podatek po przekroczeniu 120 tys. zł,
- kto jest najbardziej narażony na wejście w drugi próg,
- czy przekroczenie progu oznacza utratę całej pensji netto,
- jak wspólne rozliczenie małżonków może wpłynąć na podatek,
- jakie znaczenie mają ulgi i odliczenia.
Spis treści
- Drugi próg podatkowy 2026 – od jakiej kwoty obowiązuje 32%?
- Czy po przekroczeniu 120 tys. zł cały dochód jest opodatkowany stawką 32%?
- Jak obliczyć podatek w drugim progu? Przykład
- Pensja brutto a drugi próg podatkowy – to nie jest ta sama kwota
- Kogo drugi próg podatkowy dotyka najbardziej?
- Czy można uniknąć wejścia w drugi próg podatkowy?
- Wspólne rozliczenie małżonków a drugi próg
- Drugi próg podatkowy a działalność gospodarcza
- 32% podatku – co naprawdę zmienia się po przekroczeniu progu?
Drugi próg podatkowy 2026 – od jakiej kwoty obowiązuje 32%?
W 2026 roku drugi próg podatkowy zaczyna się od 120 000 zł podstawy obliczenia podatku. Do tego poziomu dochód opodatkowany według skali podatkowej jest objęty stawką 12%, pomniejszoną o kwotę zmniejszającą podatek. Po przekroczeniu 120 tys. zł stawka 32% dotyczy wyłącznie nadwyżki.
Mechanizm można przedstawić w prosty sposób:
- do 120 000 zł podstawy – 12% minus 3600 zł,
- powyżej 120 000 zł – 10 800 zł + 32% nadwyżki ponad 120 000 zł,
- kwota wolna od podatku dla dochodów opodatkowanych skalą wynosi 30 000 zł,
- próg 120 000 zł odnosi się do podstawy obliczenia podatku, a nie do wynagrodzenia brutto.
To ostatnie rozróżnienie ma ogromne znaczenie. Pracownik zarabiający ponad 10 tys. zł miesięcznie nie musi automatycznie oznaczać, że jego podstawa opodatkowania przekroczy 120 tys. zł. W praktyce na wysokość dochodu wpływają m.in. składki, koszty uzyskania przychodów oraz odliczenia.
Czy po przekroczeniu 120 tys. zł cały dochód jest opodatkowany stawką 32%?
To jeden z najczęściej powtarzanych mitów dotyczących drugiego progu podatkowego. Przekroczenie 120 tys. zł nie powoduje objęcia całego dochodu stawką 32%.
Podatek jest progresywny. Jeżeli podstawa opodatkowania wynosi przykładowo 125 tys. zł, to 32% zostanie zastosowane jedynie do 5 tys. zł nadwyżki. Pierwsze 120 tys. zł nadal jest rozliczane według pierwszego przedziału skali.
Oznacza to, że wejście w drugi próg nie powoduje nagłego opodatkowania całego wynagrodzenia wyższą stawką. Zwiększa natomiast obciążenie podatkowe kolejnych złotych dochodu.
Warto pamiętać, że skala podatkowa obejmuje dochody, które podatnik rozlicza na zasadach ogólnych. Mogą one pochodzić m.in. z pracy, emerytury, umowy zlecenia czy działalności gospodarczej opodatkowanej według skali.
Jak obliczyć podatek w drugim progu? Przykład
Załóżmy, że po uwzględnieniu kosztów i odliczeń podstawa obliczenia podatku wynosi 150 tys. zł.
Pierwsze 120 tys. zł mieści się w pierwszym przedziale. Zgodnie ze skalą podatek dla tego poziomu wynosi 10 800 zł. Następnie trzeba doliczyć 32% od nadwyżki.
Nadwyżka wynosi:
150 000 zł – 120 000 zł = 30 000 zł
Podatek od nadwyżki:
30 000 zł × 32% = 9600 zł
Łączny podatek według skali przed uwzględnieniem ewentualnych dalszych odliczeń wynosi więc:
10 800 zł + 9600 zł = 20 400 zł.
Efektywna stawka dla całej podstawy jest zatem zdecydowanie niższa niż 32%. Wynosi w tym uproszczonym przykładzie 13,6%.
To pokazuje, dlaczego określenie „osoba płacąca 32% podatku” może być mylące. W praktyce podatnik płaci 32% tylko od części dochodu znajdującej się powyżej ustawowego progu.
Pensja brutto a drugi próg podatkowy – to nie jest ta sama kwota
Dla pracowników szczególnie ważne jest rozróżnienie między wynagrodzeniem brutto, dochodem oraz podstawą opodatkowania.
Próg 120 tys. zł nie oznacza, że osoba zarabiająca dokładnie 10 tys. zł brutto miesięcznie automatycznie wpada w drugi próg. Roczne wynagrodzenie brutto jest bowiem tylko punktem wyjścia do dalszych obliczeń.
Przy ustalaniu dochodu znaczenie mają m.in.:
- składki na ubezpieczenia społeczne,
- koszty uzyskania przychodów,
- przysługujące odliczenia,
- inne dochody opodatkowane według skali,
- zastosowane ulgi.
Ministerstwo Finansów wskazuje, że przy dochodach z pracy najpierw ustala się dochód poprzez pomniejszenie przychodu o koszty uzyskania przychodów, następnie ustala podstawę opodatkowania po uwzględnieniu odpowiednich odliczeń i dopiero na tej podstawie stosuje skalę podatkową.
Dlatego przy analizowaniu, czy podatnik przekroczy drugi próg, nie należy patrzeć wyłącznie na kwotę miesięcznego wynagrodzenia brutto.
Kogo drugi próg podatkowy dotyka najbardziej?
Najbardziej narażone na przekroczenie 120 tys. zł podstawy opodatkowania są osoby uzyskujące stosunkowo wysokie dochody z pracy lub kilku źródeł jednocześnie.
Dotyczy to przede wszystkim:
- wysoko opłacanych specjalistów,
- menedżerów i kadry kierowniczej,
- osób wykonujących kilka umów opodatkowanych skalą,
- przedsiębiorców rozliczających działalność według skali,
- osób łączących wynagrodzenie z innymi dochodami opodatkowanymi progresywnie,
- niektórych emerytów i rencistów uzyskujących dodatkowe dochody.
Szczególnie istotne jest sumowanie dochodów podlegających skali. Podatnik może więc przekroczyć próg nie tylko wskutek wysokiej pensji, ale również w wyniku dodatkowego źródła przychodów, np. umowy zlecenia.
Nie oznacza to jednak, że każda osoba osiągająca wysokie zarobki zapłaci 32% według skali. Część podatników wybiera inne formy opodatkowania, jeżeli spełniają ustawowe warunki. W przypadku przedsiębiorców forma opodatkowania może mieć więc bezpośredni wpływ na wysokość obciążeń.
Czy można uniknąć wejścia w drugi próg podatkowy?
Samo przekroczenie 120 tys. zł nie jest czymś, co należy postrzegać jako „karę podatkową”. W wielu przypadkach nie ma też sensu sztuczne ograniczanie dochodu tylko po to, aby pozostać poniżej progu.
Znaczenie mogą mieć natomiast legalne mechanizmy przewidziane w przepisach podatkowych.
W praktyce warto sprawdzić:
- przysługujące ulgi podatkowe,
- odliczenia od dochodu,
- możliwość wspólnego rozliczenia z małżonkiem,
- formę opodatkowania działalności gospodarczej,
- sposób rozliczania dodatkowych źródeł dochodu.
Niektóre preferencje podatkowe mogą obniżyć podstawę opodatkowania lub sam podatek. Przykładowo podatnicy korzystający z określonych ulg mogą zmniejszyć część dochodu podlegającego opodatkowaniu. Szczególne zasady dotyczą również ulg objętych limitem 85 528 zł, takich jak ulga dla młodych, ulga na powrót, ulga dla pracujących seniorów czy ulga dla rodzin 4+.
Wspólne rozliczenie małżonków a drugi próg
Wspólne rozliczenie małżonków może być szczególnie istotne w sytuacji, gdy jedna osoba zarabia zdecydowanie więcej od drugiej.
Przy wspólnym rozliczeniu małżonków dochody po odpowiednich odliczeniach sumuje się, a następnie dzieli przez dwa. Podatek obliczany jest od połowy łącznego dochodu, po czym wynik mnoży się przez dwa.
Mechanizm ten może być korzystny, gdy jedna osoba osiąga dochód przekraczający 120 tys. zł, podczas gdy druga zarabia znacznie mniej. W takim przypadku wspólne rozliczenie może sprawić, że część dochodu, która przy indywidualnym rozliczeniu znalazłaby się w drugim progu, zostanie objęta niższą stawką.
Nie jest to jednak automatyczna korzyść dla każdej pary. Opłacalność zależy od indywidualnej sytuacji, wysokości dochodów, ulg i prawa do wspólnego rozliczenia.
Drugi próg podatkowy a działalność gospodarcza
Przedsiębiorca rozliczający działalność gospodarczą według skali podatkowej również stosuje próg 120 tys. zł. W takim przypadku 12% obowiązuje do tej wysokości podstawy, natomiast 32% obejmuje nadwyżkę.
To właśnie przedsiębiorcy powinni szczególnie dokładnie analizować swoją formę opodatkowania. Przy wysokich i stabilnych dochodach różnica pomiędzy skalą podatkową a innymi dostępnymi sposobami rozliczenia może być znacząca.
Decyzja nie powinna jednak opierać się wyłącznie na nominalnej stawce podatku. Trzeba uwzględnić również możliwość korzystania z ulg, sposób rozliczania kosztów, składkę zdrowotną oraz charakter prowadzonej działalności.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca przewidujący znaczny wzrost dochodów powinien przeanalizować konsekwencje podatkowe odpowiednio wcześniej, a nie dopiero po przekroczeniu 120 tys. zł.
32% podatku – co naprawdę zmienia się po przekroczeniu progu?
Drugi próg podatkowy w 2026 roku nadal wynosi 120 tys. zł podstawy obliczenia podatku. Po jego przekroczeniu stawka 32% obejmuje tylko nadwyżkę, a nie cały dochód podatnika. To najważniejsza zasada, o której trzeba pamiętać przy analizowaniu wynagrodzenia netto i rocznego rozliczenia PIT.
Warto też pamiętać, że 120 tys. zł nie jest limitem wynagrodzenia brutto. O tym, czy podatnik rzeczywiście przekroczy próg, decyduje podstawa opodatkowania ustalana zgodnie z zasadami PIT.
Najbardziej odczuwają drugi próg osoby o wysokich dochodach rozliczanych według skali, zwłaszcza gdy ich zarobki przekraczają 120 tys. zł już po uwzględnieniu kosztów i odliczeń. W ich przypadku szczególnego znaczenia nabiera planowanie podatkowe, wykorzystanie dostępnych ulg oraz – gdy przepisy na to pozwalają – wspólne rozliczenie z małżonkiem.
W 2026 roku nie zmieniła się więc najważniejsza reguła: 32% płacisz od nadwyżki ponad 120 tys. zł, a nie od całego dochodu. To właśnie ten szczegół pozwala prawidłowo ocenić, jak wejście w drugi próg faktycznie wpływa na wysokość podatku.
Dodaj komentarz